احكام خمس مسئله 1865 - در هفت چيز خمس واجب مىشود : اوّل : منفعت كسب و كار . دوّم : معدن . سوّم : گنج . چهارم : مال حلال مخلوط به حرام . پنجم : جواهراتى كه به واسطهء غواصى ، يعنى فرو رفتن در دريا به دست مىآيد . ششم : غنيمت جنگ . هفتم : زمينى كه كافر ذِمّى از مسلمان بخرد . و احكام اينها مفصّلًا گفته خواهد شد . 1 - منفعت كسب و كار مسئله 1866 - هرگاه انسان از تجارت ، يا صنعت يا كارمندى يا كارگرى ، و هرگونه كسب و كارى حتّى مثل نماز و روزهء استيجارى مالى بدست آورد ، چنانچه از مخارج سال خود او و عيالاتش زياد بيايد بايد خمس ، يعنى پنج يكِ ( يك پنجمِ ) آن را به دستورى كه بعداً گفته مىشود بدهد . مسئله 1867 - اگر از غير كسب ، مالى به دست آورد ، مثلًا چيزى به او ببخشند خمس ندارد هر چند احتياط مستحب آن است كه خمس آن را بدهد . ولى جايزه‌هاى مهمّ و بزرگ ، بنابراحتياط واجب خمس دارد و مخارج ساليانه شخص هم از او كسر نمىشود . مسئله 1868 - اگر چيزى را به عنوان وام بگيرد خمس ندارد و نيز مَهرى را كه زن مىگيرد خمس ندارد . و همچنين است ارثى كه به انسان مىرسد . ولى ارثى كه انتظارش را نداشته است مثلًا با كسى خويشاوندى داشته باشد و نداند چنين خويشى دارد ، و يا فكر